loading...
اصفهان سازه - ساختمان سازی - سایت تخصصی ساختمان
milad بازدید : 759 جمعه 15 آذر 1392 نظرات (0)

استانداردهای شهری

در سطح کشور ما ، استانداردها و معیارهای مشخصی به منظور تعیین همه سرانه های شهری ارائه نگردیده است . از طرفی ، استفاده از استانداردهای کشورهای دیگر نیز در زمینه تاسیسات مختلف شهری مانند مسکونی ، درمانی ، آموزشی و امثال آن ، به دلیل مغایر بودن شرایط آنها ، از نظر آب و هوایی ، ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی ، درآمد ، ابعاد و اندازه های خانوار و امثال آنها ، خالی از اشکال نمی باشد . از آنجا که شرایط زندگی شهری در مناطق مختلف کشور با یکدیگر تفاوتهای اساسی دارد ، معیارها و اندازه سرانه های شهری در یک شهر از ایران نیز نمی تواند قابلیت اجرایی برای شهرهای دیگر را داشته باشد . زیرا با توجه به این حقیقت که کشور ما از نظر اقلیمی و طبیعی دارای آب و هوا و شرایط طبیعی متفاوتی است و هر کدام از این شرایط در نوع معیشت و زندگی شهرنشینان موثر افتاده است ،مسلما نمی توان ضوابط و استانداردهای یک شهر (مثلا تهران و اصفهان ) را به شهرهای دیگر کشور (مثلا رشت و کاشان ) تعمیم داد ، تا چه رسد به آنکه بخواهیم استانداردهای یک کشور خارجی و ضابطه ها و نوع و تیپ مسکن ، یا مشخصات ساختمانی آنها را به عنوان الگویی برای شهرهای خودمان پیشنهاد دهیم .

ذیلا به تشریح معیارهای پیشنهادی در مقایسه با استانداردهای موجود در سایر کشورها می پردازیم  

برای مشاهده سرانه ها به ادامه مطلب روید 

سرانه مسکونی

در استانداردهای آلمانی ، متوسط سرانه مسکونی 73 متر مربع می باشد و در استانداردهای کشورهای دیگر، این سرانه متغیر است و از حدود 20 متر مربع تا بیش از 70 متر مربع تفاوت می کند . طبق صابطه های بالا ، سرانه زمین مسکونی در کشور های مختلف از 44 تا 88 متر مربع در نظر گرفته میشود .

در مورد وضع موجود زمین مسکونی نسبت به شهرهای مختلف ایران نیز این سرانه مسکونی متغیر می باشد .

بطور متوسط سرانه زمین مسکونی در شهرهای ایران ، بین 20 تا 50 متر مربع است . در مورد سرانه پیشنهادی زمین مسکونی برای شهرهای ایران ، سه نوع پیشنهاد که به ابعاد و اندازه های خانوار و در تراکم های مختلف باز میگردد به شرح زیر عنوان شده است :

حداقل سرانه مسکونی در تراکم های کم ، 50 متر مربع

حداقل سرانه مسکونی در تراکم های متوسط ، 40 متر مربع

حداقل سرانه مسکونی در تراکم های زیاد ، 30 متر مربع

سرانه های فوق ، بر مبنای حداقل نیازهای خانوارها به واحد مسکونی مانند : اطاق خواب، نشیمن ، پذیرایی و ناهار خوری ، توالت و حمام و دستشوئی ، انبار، آشپزخانه، فضاهای ارتباطی ، فضای باز و حیاط و دیوارها در نظر گرفته شده و بر مبنای شرایط زندگی عمومی شهری و خصوصیات اجتماعی و اقتصادی خانوارها پیشنهاد گردیده است ؛ و مسلما در شرایط مختلف آب و هوایی ، و نحوه سکونت ، قابل تغییر خواهد بود .

سرانه های آموزشی

استانداردهای سرانه های آموزشی به نسبت جمعیت شهرها در کشورهای مختلف با یکدیگر فرق میکند . به عنوان مثال ، حد متوسط سرانه های آموزشی برای کودکستان 5/2 تا 4 متر مربع با 5 مترمربع فضای باز برای هر کودک، برای دبستان 5/6 متر مربع زیربنا و 5/6 متر مربع فضای باز در مقابل هر فرد دبستان رو و برای دبیرستان و مدارس راهنمایی 5/6 متر مربع زیربنا و 5/6 متر مربع فضای باز در مقابل هر دانش آموزدبیرستانی در نظر گرفته شده است .

طبق همین ضوابط ، فاصله مناسب و حوزه خدماتی واحد های آموزشی به نسبت واحدهای مسکونی 200 تا 300 متر برای کودکستان ، 500 تا 700 متر برای دبستان و 1500 تا 2000 متر برای دبیرستان پیشنهاد شده است .

 

طبق ضابطه های دیگر، شعاع عملکرد مدارس بین 2 تا 3 هزار متر برای دبیرستان ، 1500 متر برای مدرسه راهنمایی ، 800 متر برای دبستان و 200 متر برای کودکستان در نظر گرفته میشود .

 در سطح ایران ، با توجه به استانداردهای تهیه شده توسط وزارت آموزش و پرورش ، تاسیسات آموزشی به قرار زیر است :

 

حوزه های خدماتی پیشنهادی مدارس و تعداد دانش آموز در کلاس در ایران

نوع مدرسه             حوزه خدماتی           تعداد در کلاس

کودکستان           500 – 300 متر         25

دبستان              500 متر                             36 - 30 

راهنمایی                                              2000 – 1000متر         36 - 30

  دبیرستان         2000 متر                    42 - 36 

همچنین ، حداکثر طبقات ساختمان کودکستان 1 طبقه ، دبستان 1 تا 2 طبقه ، راهنمایی 1 تا 3 طبقه و دبیرستان 1 تا 3 طبقه است .

در مورد کلاسها ، عرض کلاسها نبایستی از 7/5 متر کمتر باشد . در مورد عرض کلاسها برای کلاسهایی کهاز نور طبیعی استفاده می کنند حداکثر 7 متر و برای کلاسهایی که از دو طرف از نور استفاده میکنندحداکثر4/8 متر ؛ و طول کلاسها بطور کلی نبایستی از 6 متر کمتر و از 9 متر بیشتر باشد .

بر اساس استانداردهای منتع از دفتر فنی وزارت آموزش و پرورش ، استاندارهای آموزشی شهری( زمین و زیر بنا ) به نسبت هر ساکن شهری و بر حسب تقسیم بندیهای داخلی شهرها به قرار زیر است :

کودکستان در سطح محله کوچک حدود 8/0 متر مربع

دبستان در سطح محله حدود 5/1 متر مربع

مدرسه راهنمایی در سطح  ناحیه شهری حدود 2/1 متر مربع

دبیرستان در سطح ناحیه شهری حدود 9/0

جمع استانداردهای آموزشی نسبت به هر ساکن شهری حدود 4/4 متر مربع

سرانه های اداری

تعداد و نوع ادارات در کشورهای مختلف متفاوت است ؛ و از نظر نحوه پراکندگی و نوع واحدهای اداری و حتی شعبات آنها در سطح شهر ، با یگدیگر فرق دارد .

با توجه به نوع و تعداد ادارات ، سرانه 5/1 متر مربع زمین را برای انواع تاسیسات اداری شهر ها میتوان پیشنهاد نمود .

سرانه های تجاری

متوسط استانداردهای انواع واحدهای تجاری شهر به نسبت هر ساکن شهری حدود 5 متر مربع در نظر گرفته میشود . ( شامل فضاهای باز ، ارتباطی ، پارکینگ ) گاهی مجموعه سرانه تجاری ، آموزشی واداری،

تا 11 متر مربع بیان شده است .

با توجه به تنوع مشاغل تجاری در شهرهای مختلف ایران و انواع مختلف آن ، میتوان مجموعه ای از واحدهای تجاری را تحت عناوین زیر تقسیم بندی کرد و سرانه های زمین را به نسبت آنها در سطوح مختلف شهر پیشنهاد نمود :

نوع واحد تجاری           سرانه زمین بر حسب متر مربع تا 20000 نفر

خرده فروشی                                        6/0

عمده فروشی                                        6/0

مشاغل خدمات عمومی                             2/0

دفاتر خصوصی                                       1/0

خدمات حمل و نقل                                35/0

بانک ها                                               2/0

صنایع و کارگاههای سبک                           5/0

هتل ها و سالنهای غذاخوری                       25/0

جمع                                                   8/2

با توجه به آنکه سرانه فوق حداقل احتیاج برای تاسیسات تجاری می باشد ، بطور متوسط سرانه تجاری را میتوان بین 3 تا 5 متر مربع پیشنهاد داد . خلاصه آنکه نسبت به نقش شهر و نیاز به تاسیسات صنعتی ، پیشنهاد واحدهای صنعتی متغیر است . بطور کلی ، استاندارد 30 متر مربع را در مقابل کارگاه یا کارخانه متوسط و 60 تا 100 متر مربع در مقابل هر شاغل کارخانه صنعتی بزرگ میتوان در نظر گرفت .

سرانه های درمانی و بهداشتی

تاسیسات درمانی از نظر نوع و خصوصیاتی که دارند ، خود بخود  دارای استانداردهایی نیز میباشند . ولی این استانداردها در ارتباط با شهرهای مختلف و نوع واحدهای بهداشتی و درمانی متفاوت می باشد .

در بعضی از کشورها مساحت لازم برای بیمارستان ، در مقابل هر تخت بیمارستان 100 تا 200 متر مربع است ؛ و در بعضی دیگر در مقابل هر 45000 تا 50000 نفر سکنه شهر ، یک بیمارستان در نظر گرفته میشود . همچنین گاهی در مقابل هر 1000 نفر ساکن شهری 9 تا  10 تخت بیمارستانی پیشبینی میگردد .

برای درمانگاهها نیز 1/0 تا 2/0 متر مربع ، در مقابل هر ساکن شهری ، زمین مورد نیاز است . این نسبتها برای داروخانه ها ، یک داروخانه برای هر 7000 نفر و یک مطب دندانپزشک در مقابل هر 5000 نفر و یک مطب پزشک در مقابل هر 2000 نفر ضروری است  .

در مورد تاسیسات درمانی و بهداشتی برای شهرهای ایران ، با توجه به ضوابط و معیارهای جمعیتی ، سرانه های زیر را می توان پیشنهاد داد .

کل تاسیسات درمانی و بهداشتی              7/1 متر مربع به ازای هر فرد

بیمارستان                       15/0 متر مربع به ازای هر فرد

درمانگاه                  15/0 متر مربع به ازای هر فرد

مرکز اورژانس                   15/0 متر مربع به ازای هر فرد

رادیولژی ( خارج از بیمارستان و درمانگاه ) 04/0 متر مربع به ازای هر فرد

آزمایشگاه ( خارج از بیمارستان و درمانگاه ) 04/0 متر مربع به ازای هر فرد

مجتمع های پزشکی                1/0 متر مربع به ازای هر فرد

مرکز بهداشت           05/0 متر مربع به ازای هر فرد

داروخانه         02/0 متر مربع به ازای هر فرد

گرمابه عمومی            6/0 متر مربع به ازای هر فرد

توالت عمومی       05/0 متر مربع به ازای هر فرد

 

 

سرانه های تاسیسات شهری

1-       مساجد و اماکن مذهبی : نظر به نقش مسجد و اهمیت آن و با توجه به پراکندگی مساجد و اماکن مذهبی در سطح شهرها و محلات مختلف شهری ، لزوم احداث و در نظر گرفتن مساحتهای کافی برای این اماکن مقدس ضروری است .

در این رابطه می توان حدود 5/0 تا 7/0 متر مربع سرانه را در سطح 20000 نفر جمعیت پیشنهاد داد

2- کتابخانه ها : معمولا برای کتابخانه های شهری ، استاندارد 05/0 متر مربع  تا 07/0 متر مربع در مقابل هر ساکن شهری در نظر گرفته میشود . محدوده سرویس هر کتابخانه 1500 تا 2000 متر میباشد .

در مورد شهرهای ایران ، میتوان استاندارد 4/0 متر مربع را با توجه به فضاهای باز و سبز ، پارکینگ ، انواع کتابخانه های کودکان ، نوجوانان و بزرگسالان پیشنهاد نمود ( تا سطح 20000 نفر جمعیت ).

3-       تاسیسات پست : سطح مورد نیاز برای اداره پست ، بین 1/0 تا 2/0 متر مربع در مقابل هر ساکن شهری است . برای هر 10000 نفر از جمعیت ، احداث یک اداره پست ضروری است . طبق استاندارد ، مساحت 2000 متر مربع برای یک اداره پست کوچک و 4000 متر مربع برای یک اداره پست بزرگ در نظر گرفته می شود .

در مورد ایجاد تاسیسات پست در سطح شهر های ایران ، میتوان مساحت 1/0 متر مربع را به ازای هر شهروند در نظر گرفته و پیشنهاد داد . در مورد صندوقهای پست ، نسبت به هر 1000 نفر یک صندوق پست پیشنهاد می شود .

4-       آتش نشانی : بر اساس این ضابطه کلی  و عمومی ، در مقابل هر 50000 نفر از جمعیت شهر ، بایستی یک ایستگاه آتش نشانی موجود باشد .

در سطح شهرهای ایران ، معیار 05/0 متر مربع زمین برای تاسیسات آتش نشانی به ازای هر نفر جمعیت شهری پیشنهاد میشود . شعاع دسترسی به مراکز آتش نشانی 2 تا 3 کیلو متر است .

براساس شاخصهای استاندارد:

-    ایستگاه مادرباید دارای 38 نفرنیروی کاردرهرنوبت، وتعداد 10 تا15 دستگاه خودروسبک وسنگین وفضایی درحدود 6000 مترباشد.

-    ایستگاه متوسط که باید دارای 27 نفرپرسنل درهرشیفت و تعداد 4 تا7 دستگاه خودرو مجهز، وفضایی درحدود 3000 مترباشد.

-         ایستگاه کوچک نیازبه 7 نفرمأمور درهرنوبت کاری، 2 تا3 دستگاه خودرو مجهزوفضایی حدود 300 مترمی‌باشد.

-         به ازای هر3000 نفریک دستگاه شیرآتش‌نشانی مورد نیازاست.

-         به ازای هر2500 نفربه یک نفر آتش‌نشان نیازاست. 

 

در مورد کوچه های کم عرض و یا مناطقی که از نظر پستی و بلندی در ارتفاع قرار دارند و بطور کلی در نقاطی که امکان آتش سوزی وجود دارد ، ایجاد شیرهای آتش نشانی در نقاط مختلف شهر و محلات شهری ضروری است .

5-       جایگاه توزیع بنزین : در مورد جایگاه توزیع بنزین ، استاندارد 1/0 متر مربع نسبت به جمعیت شهری پیشنهاد می شود .

6-       جمع آوری و دفع زباله : با توجه به حفظ بهداشت شهری و نظافت شهرایجاد اماکن مشخص به منظور جمع آوری موقت و بهداشتی زباله که در مناطق مناسبی قرار داشته و سرپوشیده باشند ، استاندارد 2/0 متر مربع زمین در مقابل هر شهروند پیشنهاد میگردد. اماکن دفع زباله نیز بایستی از نظر بهداشتی در نقاط مناسب و دور از اماکن مسکونی و خارج از آن قرار داشته و اماکن دفع آن ، محیط زیست و آبهای زیرزمینی را آلوده نکنند .

فاصله مناسب محل دفع زباله تا شهر ، بطور متوسط بایستی 15 تا 25 کیلومتر با شهر فاصله داشته باشد . با توجه به میزان متوسط تولید 644 کیلوگرم زباله در هر سال برای هر شهرنشین ، حجم مراکزدفع زباله بایستی متناسب باشد .

7-       کشتارگاه : موقعیت و محل کشتارگاه نیز ، بایستی در محل مناسبی از شهر قرار داشته باشد و به منظور دفع پس آب آن ، اقدامات لازم صورت پذیرد زیرا چنین نقاطی ممکنست در اثر دفع پس آب و فاضلاب غیر بهداشتی  خود ، محیط اطراف و حتی رودخانه های شهری را آلوده سازند . استاندارد معمول برای مساحت کشتارگاه 4/0 تا یک متر مربع در مقابل هر ساکن شهری است . برای شهرهای ایران به ازای هر  شهروند ، سرانه ، 2/0 متر مربع پیشنهاد میگردد .

8-       گورستانها : در ایجاد گورستانها ، موقعیت آنها در رابطه با جهت گسترش آینده شهر بایستی در نظر گرفته شود . گورستانها ، به نحوی بایستی احداث شوند که در معرض وزش باد اصلی بسوی شهر نباشند .

بطور کلی در کشورهای مسیحی و یهودی ، حدود سرانه ناخالص هر قبر بین 5-7 متر مربع است . ولی با توجه به مساحت مربوط به قبرها، غسالخانه ها ، سالنهای سوگواری و مسیرها و تاسیسات دیگر ، با توجه به فضاهای مورد احتیاج آینده ، سرانه 2 تا 3 متر مربع در مقابل هر شهرنشین پیشنهاد می شود              

سرانه پارکها و فضای سبز 

با توجه به اهمیت فضای سبز و لزوم ایجاد آن در شهرها به منظور لطافت هوا و تفریح مردم و زیبا سازی شهر ، نمی بایست استاندارد مشخصی برای ایجاد فضاهای سبز وجود داشته باشد . زیرا هر اندازه که فضای سبز در سطح شهرها توسعه یابند ، کافی نخواهد بود . با وجود این ، استانداردهایی در این زمینه نیز وجود دارد . این استانداردها ، نسبت به انواع آب و هوا و خصوصیات اقلیمی و دسترسی به آب در شهرها از یک سو و پاک نمودن هوای شهرها در نقاطی که آلودگی هوا بیش از حد مجاز است ، یکسان نمی باشد . بطور کلی ، حداقل سرانه های فضای سبز برای هر نفر حدود 3 متر مربع است .  این حد با توجه به مساعدتهای طبیعی ، میتواند تا5 متر مربع نیز افزایش پیدا کند .

برای شهرهای ایران ، با توجه به تنوع عوامل طبیعی و اقلیمی آن ، مساحات زیر به ازای هر  نفر جمعیت شهری پیشنهاد می گردد :

پارک و فضای سبز در سطح محله کوچک و محیط بازی کودکان2/1 متر مربع

پارکهای محله ی                                         5/1 متر مربع

پارکهای ناحیه ای                                        8/1 متر مربع

پارکها و باغهای حاشیه شهری حداقل )               5/4مترمربع    

 جمع                                                     9  متر مربع

چنین مساحاتی برای نقاط کم آب ، می تواند از انواع مختلف گیاهان بومی به وجود آید .

 (سرانه فضای سبز ایران برای هر نفر17متر با استاندارد جهانی فاصله دارد

 

  

 

با تشکر از مشرف دهکردی

مطالب مرتبط
ارسال نظر برای این مطلب

کد امنیتی رفرش
درباره ما
Profile Pic
این سایت توسط مهندس شاهسون جهت ارتقاء سطح علمی دانشجویان علاقه مند آماده گردید. بدلیل بروز بودن این سایت از تمامی صفحات دیدن فرمایید. هرگونه کپی برداری با ذکر منبع بلامانع است. ومن الله توفیق
اطلاعات کاربری
  • فراموشی رمز عبور؟
  • نظرسنجی
    از مطالب و دسته بندی انجمن سایت اصفهان سازه چقدر رضایت دارید؟
    آمار سایت
  • کل مطالب : 328
  • کل نظرات : 51
  • افراد آنلاین : 2
  • تعداد اعضا : 449
  • آی پی امروز : 47
  • آی پی دیروز : 113
  • بازدید امروز : 200
  • باردید دیروز : 444
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 4
  • بازدید هفته : 644
  • بازدید ماه : 14,459
  • بازدید سال : 72,075
  • بازدید کلی : 843,427
  • تقویم نمایشگاهی ، داخلی 97

    Image result for ‫چهاردهمین نمایشگاه صنعت ساختمان زاهدان‬‎

    Related image
    تقویم نمایشگاهی ،بین المللی 2018

    http://cnrnaturalstone.com/media/img_slider/ns-2018-tr.jpg

    http://www.interlift.de/fileadmin/_migrated/pics/home2_960x200.png

    http://www.mspir.ir/images/AA.jpg


    http://up.isfahansaze.ir/view/2492689/Untitled.jpg

    https://www.tradefairdates.com/logos/shk_essen_logo_4025.jpg

    تبلیغات

    http://www.sobhemahallat.ir/uploads/posts/2017-10/1508644701_iran-insurance-maan-bime-omr-ads.gif

    حمایت از کودکان سرطانی
    http://ssu.ac.ir/cms/fileadmin/user_upload/Mtahghighat/yazd_cancer/images/mahak1.jpg